Spring naar content

Home > Stress, wat is het en wat doet het met je?

Stress, wat is het en wat doet het met je?

Stress is een een reactie die we ervaren als we in contact komen met iets dat spanning of druk veroorzaakt. Bij stress is er sprake van een stressor of stresstrigger (datgene wat stress veroorzaakt) en de stressrespons (de reactie op de stressor). Om optimaal te kunnen presteren hebben we een bepaalde mate van spanning nodig. Stress ontstaat wanneer de draaglast groter wordt dan de draagkracht. Op dat moment zijn de eisen die aan jou worden gesteld of die je aan jezelf stelt groter dan wat je aankunt of goed voelt. Door toedoen van jouw stresstriggers worden stresshormonen aangemaakt en deze brengen verschillende stressklachten met zich mee. 

Gezonde stress is de spanning die je voelt voor een examen, huwelijk, optreden, presentatie, lastige werkklus, vakantie, sollicitatiegesprek of andere spannende gebeurtenis. Stress zorgt ervoor dat je extra alert kunt reageren, je goed kunt voorbereiden en geconcentreerd kunt werken. Als de moeilijke klus af is, produceert je lichaam endorfines en dopamine (gelukshormonen) om de balans weer te herstellen en keert terug naar een toestand van rust. Je bent hersteld van de stressreactie.

Je spreekt van ongezonde stress als de stress lang(er) duurt of aanhoudt en er meer tijd nodig is om te herstellen. Ditzelfde geldt voor een hevige stressreactie: hoe heviger de reactie, hoe meer tijd je nodig hebt voor herstel. Ook als er veel momenten van stress zijn is er (te) weinig tijd om tussendoor te herstellen. Je lichaam blijft (te) lang in een staat van paraatheid.

Vast staat dat vooral negatieve stress een gevaar vormt voor de gezondheid, omdat zij het grootste effect heeft op het centrale en autonome zenuwstelsel. Stress laat chemische sporen na in je lijf en kan leiden tot ernstige ziekteverschijnselen, overspannenheid of burn-out.

Wat doet stress met je?

Je lichaam reageert op stress in het autonoom zenuwstelsel. Het lichaam registreert de dreiging in de amygdala, het amandelvormige deel van de hersenen dat een rol speelt bij de verwerking van prikkels. Het sympathische deel van het lichaam reageert hierop. Het hart gaat sneller kloppen, de spijsvertering vertraagt en de bloeddruk gaat omhoog. De bijnieren geven adrenaline en noradrenaline af, deze hormonen zetten de lichaamsfuncties in een hogere versnelling.

Je lichaam maakt cortisol aan (stresshormoon) wat vrijkomt bij elke vorm van stress, zowel fysiek als mentaal/emotioneel. Cortisol heeft vele goede eigenschappen, het regelt het waak- en slaapritme en beïnvloedt de spijsvertering en je afweersysteem. In het geval van langdurige of chronische stress blijft het cortisol gehalte in het bloed hoog, hierdoor raakt het immuunsysteem uitgeput.

Dit kan o.a. leiden tot een burn-out of ziekteverschijnselen zoals diabetes, overgewicht, vermoeidheid, slapeloosheid, depressie, verminderde werking van het immuunsysteem, verminderd libido en hart- en vaatziektes.

Esther-werkstress-photo-2021

Esther Nederkoorn is oprichter van Werk Stress. Erkend stress- en burn-out coach en trainer (o.a. NOBTRA, NOBCO en CRKBO).

Lees ook

burnout_werkstress

Overspannen of burn-out, wat is het verschil?

werkstress_Wat-kan-ik-doen-aan-stress

Wat kan ik doen aan stress?

werkstress-Hoe-weet-je-of-je-last-hebt-van-stress

Hoe weet je of je last hebt van stress?

Scroll naar boven